Vitaminat A, B, C, D, E dhe K janë lëndët ushqyese bazë që nuk prodhohen në trupin tonë, të cilat janë të nevojshme për funksionimin e rregullt të metabolizmit tonë. Meqenëse nuk prodhohen në trupin tonë, ne duhet t’i marrim ato si lëndë ushqyese ose suplemente.
Vitaminat njihen si burim energjie nga njerëzit, por ky është një koncept i gabuar. Vitaminat nuk furnizojnë energji, ato veprojnë si një koenzimë në aktivitetin e enzimës, për të kryer aktivitetet e tij jetësore të trupit. Vitaminat e tretshme në ujë nuk ruhen në trupin tonë dhe teprica ekskretohet me lëngjet e trupit. Shumica e vitaminave të tretshme në yndyrë ruhet në indet dhjamore të trupit.
Vitaminat ndahen në 2 grupe: të tretshme në ujë dhe të tretshme në yndyrë.
- Vitamina të tretshme në ujë janë: Vitaminat e grupit C dhe B.
- Vitamina të tretshme në yndyrë janë: Vitaminat A, D, E, K.
Vitamina C
Është një vitaminë e tretshme në ujë. Kur bie në kontakt me dritën, ngjyra e saj bëhet më e errët dhe është e qëndrueshme ndaj nxehtësisë. Vitamina C gjendet në frutat agrume si: portokalli, limoni, mandarina, trëndafili, luleshtrydhet, manaferra, domatet dhe perimet me gjethe jeshile.
Përfitimet e vitaminës C janë:
- Vitamina C është e rëndësishme për forcimin e thonjve.
- Vitamina C ka një rol në sintezën e kolagjenit, i cili u jep muskujve, strukturave vaskulare, kockave dhe kërcit veti strukturore.
Vitamina B
Është një vitaminë e tretshme në ujë. Vitamina B ka 8 struktura të ndryshme kimike. Gjendet në sasi të ndryshme dhe në struktura të ndryshme në ushqime. Ajo gjendet në ushqime të ndryshme si: gruri, mishi i kuq, qumështi, patatet, peshku, bishtajoret dhe vezët.
Përfitimet e vitaminës B janë:
- Vitamina B3 ka efekte pozitive në aknet nëpërmjet efektit të saj anti-inflamator.
- Vitamina B6 është një antioksidant i fuqishëm.
- Vitamina B6 ka efekte të tilla si zvogëlimi i të përzierave dhe të vjellave gjatë shtatzënisë dhe përmirësimi i shëndetit të dhëmbëve.
- Vitamina B12 është mbrojtëse ndaj sëmundjeve kronike.
- Vitamina B12 është efektive në trajtimin e ekzemës dhe akneve.
Vitamina A
Është e tretshme në yndyrë. Vitamina A mund të ruhet në trup. Ajo gjendet në ushqime të tilla si: qumështi, vaji i peshkut, gjalpi, veza, domatja, karota, kajsia dhe pjeshja.
Vitamina A ka një rol në rritjen, zhvillimin e lëkurës, funksionet e shikimit, riprodhimin, rritjen e kockave, ndarjen dhe diferencimin e qelizave.
Vitamina D
Është një vitaminë e tretshme në yndyrë. Vitamina D gjendet në ushqime si: peshk, vaj peshku, gjalp dhe e verdha e vezës. Një burim tjetër shumë i mirë për vitaminën D janë rrezet e diellit.
Vitamina D është e rëndësishme për strukturën e kockave dhe shëndetin e lëkurës. Ajo sintetizohet në lëkurë. Merr pjesë edhe në rregullimin e metabolizmit të kalciumit dhe fosfatit.
Vitamina E
Një tjetër vitaminë e tretshme në yndyrë është vitamina E. Ajo gjendet në vajrat bimorë, farat vajore, bishtajore, soje, selino dhe majdanoz.
Vitamina E ka veti antioksiduese, antikancerogjene dhe rregulluese të imunitetit. Zakonisht përdoret si antioksidant.
Pra dukshëm, vitaminat janë lëndë ushqyese që luajnë një rol të rëndësishëm për ta bërë trupin tonë më të shëndetshëm. Ato mund të merren nga ushqimet duke ndjekur një dietë të ekuilibruar dhe të rregullt.
Suplementet me vitamina mund të përdoren në konsultim me profesionistët e shëndetit në rastet kur nevojat ditore të vitaminave nuk plotësohen si pasojë e kequshqyerjes.
